Testosterone

Kính gởi: Thầy Trần Văn Nguyên

Em là: Nguyễn Trường Sơn, Học viên lớp cao học Ngoại khóa 2014- 2016. Em xin gởi thầy chuyên đề về “Testosteron & béo phì (BMI> 25)”, bài em còn nhiều hạn chế, mong thầy dành ít thời gian sửa dùm em. Em nghiêm túc tiếp thu và sửa chữa.

 

TESTOSTERON & BÉO PHÌ  Ở NAM

1.      NGUỒN GỐC         

Testosterone là hormone nội tiết tố nam được tiết ra chủ yếu ở tinh hoàn và một phần nhỏ từ tuyến thượng thận của nam giới. Nồng độ testosterone trong máu cao nhất vào buổi sáng và thấp nhất vào ban đêm, Khi nam giới bước vào tuổi dậy thì, lượng testosterone trong bộ phận sinh dục sẽ tăng lên nhanh chóng. Hormon này sẽ giúp cơ quan sinh dục nam sinh trưởng và phát triển đồng thời quyết định cả đặc tính sinh dục ở nam giới. Testosterone còn làm tăng việc tổng hợp protein, thúc đẩy quá trình phát triển của cơ bắp, kích thích tạo hồng cầu, làm tăng tốc độ phân bào và phục hồi sau chấn thương hay mệt mỏi.
Testosterone chủ yếu được tiết ra từ tinh hoàn, còn một lượng nhỏ ở trong các tuyến thượng thận.

 

http://images.alobacsi.vn/Images/Uploaded/Share/2013/9/28/Giam-testosterone-Thu-pham-gay-nhieu-benh-cho-nam-gioi-1.jpg

  Biểu đồ nồng độ testosteron ở nam theo tuổi

Lượng testosterone thay đổi trong ngày, cao nhất vào lúc sáng sớm. Bình thường, lượng testosterone là 300-1.200 nanogram/dl. Hàm lượng testosterone cao nhất ở tuổi 20, sau đó cứ 10 năm sụt giảm 10%. Phụ nữ ở vào thời kỳ mãn kinh, chức năng buồng trứng suy giảm và lượng testosterone cũng giảm đáng kể và nếu hàm lượng testosterone không thích hợp có thể sẽ gây bệnh loãng xương, các rối loạn về xương cũng như các bệnh mãn tính khác. Nam giới sau 30 tuổi, mỗi năm lượng testosterone hụt mất khoảng 1,5%; nếu vì một lý do nào đó mà giảm quá mức testosterone thì sẽ xuất hiện những triệu chứng như giảm ham muốn tình dục, giảm khoái cảm, giảm khối lượng cơ, tăng mỡ bụng, trầm cảm, chán nản.

Testosteron là sản phẩm của tế bào Leydig trong tinh hoàn và chiếm 95% toàn bộ testosteron trong cơ thể. Nhưng testosteron là một tiền hormon, vì vậy để có hoạt tính thực sự trên tế bào đích Testosteron phải được chuyễn thành dihydrotestosteron (DHT), nhờ men 5anphareductase khu trú ở màng tế bào đích. DHT kết hợp với các thụ thể androgen trong nhân tế bào và thông qua các gen chuyển mệnh lệnh tăng trưởng và biệt hóa tế bào, testosterone cũng được dự trữ nhiều trong tổ chức mỡ của cơ thể. Tầm quan trọng của testosterone đối với chức năng tiết niệu và tính dục hình như đã rõ ràng. Nhưng vai trò của hormon này đến quá trình chuyển hóa của toàn bộ cơ thể thì nhiều người chưa hiểu rõ lắm, thậm chí còn lầm lẫn dẫn đến sự lạm dụng.

  2. VAI TRÒ CỦA TESTOSTERON

 Testosterone là một hormon đồng hóa: nghĩa là giúp xây dựng các mô protein, bao gồm các cơ, xương và mô liên kết. Vì vậy testosterone có vai trò đề phòng và điều trị bệnh xốp xương ở cả nam và nữ. Testosterone có tác dụng kiến tạo khối cơ bắp nhưng nếu dùng một chế phẩm tổng hợp tương tự như testosterone gọi là chất steroid đồng hóa (anabolic steroids) với liều lượng cao như nhiều vận động viên thể hình và cử tạ đã lạm dụng thì lại có thể gây ra nhiều hậu quả có hại nghiêm trọng. Thiếu hụt testosterone làm cho cơ và xương yếu đi, và sự thiếu hụt này là một đặc trưng của tuổi tắt dục (suy giảm chức năng tính dục) ở nam giới. Hormon nam còn có kích thích sự phát triển lông trên cơ thể nhưng lại giảm phát triển tóc (phụ nữ ung thư vú được điều trị bằng testosterone thấy phát triển râu nhưng lại thấy hói cả trán - một đặc tính của nam giới). Testosterone cũng có vai trò trong sự dự phòng và điều trị bệnh tiểu đường. Đặc trưng của bệnh này là nồng độ đường trong máu tăng cao do các tế bào của tế bào không hấp thụ và không chuyển hóa được đường. Đường đi vào các tế bào của cơ thể là nhờ tác dụng của insulin phối hợp với bộ phận tiếp nhận insulin của tế bào. Khi các bộ phận tiếp nhận insulin này bị trục trặc thì lượng đường đi vào tế bào giảm đi và do đó nồng độ đường trong máu tăng lên. Testosterone giúp cho các bộ phận tiếp nhận insulin hoạt động có hiệu quả hơn, qua đó giảm xu thế phát triển thành bệnh tiểu đường, một xu thế tăng lên theo tuổi tác.

          Testosterone còn giúp điều hòa hệ thống miễn dịch. Những bệnh nhân mắc các bệnh về tự miễn dịch như bệnh viêm khớp dạng thấp, luput ban đỏ toàn thân, xơ cứng rải rác có chiều hướng tốt lên khi điều trị bằng testosterone. Nó cũng có tác dụng tốt để nâng cao khả năng thèm ăn, tăng cân cho những bệnh nhân suy dinh dưỡng, làm lành vết thương và tăng đề kháng với nhiễm khuẩn. Do kiến tạo protein, testosterone làm phát triển khối cơ đồng thời là giảm tình trạng béo phì, hạ thấp nồng độ mỡ trong máu như cholesterol và triglycerid. Ở châu Âu, testosterone còn được dùng cho bệnh nhân bị hoại thư ở chân, bệnh ở động mạch vành, cao huyết áp và nhiều bệnh tim mạch khác. Trong cơ thể, hormon giới tính nam có thể được chuyển hóa thành hormon giới tính nữ và ngược lại, vì thế khó có thể đo lường được từng hormon riêng rẽ. Nếu tiêm một lượng hóc môn testosterone thì một phần của nó sẽ chuyển hóa trong cơ thể thành chất gần gũi với nó là hormon giới tính nữ estrogen. Tính chất này giải thích hiện tượng đôi khi con trai tuổi vị thành niên thấy vú phát triển, đó là do testosterone tăng nhiều trong tuổi dậy thì và được chuyển hóa một phần thành estrogen làm cho vú to lên. Tác dụng chủ yếu của các hormon giới tính là bảo đảm sự phát triển của cơ thể cho phù hợp với NST giới và đạt được khả năng sinh sản.

          Testosterone có ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều mô của cơ thể nhưng DHT (dihydrotestosterone) - một hormon xuất xứ từ testosterone lại có tác dụng mạnh hơn nhiều và tác dụng trực tiếp đến tuyến tiền liệt và các cơ quan sinh dục khác. DHT được sinh sản ra từ tuyến tiền liệt và một vài cơ quan khác từ nguyên liệu là testosterone nhờ có endim 5- alpha reductase. Không có DHT nam giới không thể phát triển được cơ quan sinh dục ngoài hoặc tuyến tiền liệt nhưng DHT cũng làm cho tuyến tiền liệt phì đại lành tính ở người có tuổi. Vì thế để tránh sự phì đại tuyến tiền liệt, cần làm giảm DHT bằng cách ngừng hãm hoạt động của endim 5- alpha reductase, đó là thuốc Proscar, đã được FDA (cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ) chấp nhận với mục đích điều trị này. Có điều là testosterone có thể chuyển thành DHT như ta đã biết nhưng đồng thời cũng có thể chuyển thành hormon sinh dục nữ estradiol với endim aromatose. Do đó nếu sức ức chế sự endim 5 - alpha reductase để ngăn cản sự tạo thành DHT thì lại làm tăng estradiol - hormon có khả năng gây ra cả ung thư lẫn phì đại tuyến tiền liệt. Với người có tuổi bị phì đại tuyến tiền liệt thì cả estrogen và tỷ lệ estrogen / testosterone đều có xu hướng tăng lên. Chính sự tăng tỷ lệ estrogen / testosterone chịu trách nhiệm nhiều về sự phát triển phì đại và ung thư tuyến tiền liệt hơn là do DHT và testosterone. Tuy nhiên, liệu pháp hormon với testosterone thay thế vẫn là một quyết định thận trọng của các thầy thuốc vì testosterone cũng tăng nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch và nghẽn tắc mạch vành.

    3. TESTOSTERON VÀ BỆNH BÉO PHÌ Ở NAM

Ảnh hưởng của béo phì lên Testosterone: Nhưng người đàn ông thừa cân, hoạt tính của hocmon sinh dục nam testosteron giảm, dẫn đến tích tụ các chất béo, làm họ phát phì. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng lượng mỡ dư thừa trong cơ thể cũng đang tàn phá hormone giới tính nam testosterone - một thành phần quan trọng khác cần thiết để duy trì sự cương cứng ở nam giới. Khi các nhà khoa học tại Đại học Buffalo kiểm tra mức testosterone trong máu của gần 2000 người đàn ông, họ đã tìm thấy một mối tương quan rõ rệt giữa béo phì và testosterone . Khoảng 40% đàn ông béo phì trong thử nghiệm trên có mức testosterone thấp đáng báo động. Nguyên nhân của hiện tượng này là do các mô mỡ trong cơ thể người béo phì sản xuất enzyme aromatase chuyển đổi testosterone thành hormone giới tính nữ estradiol (một loại estrogen) làm suy giảm nguồn cung cấp testosterone quan trọng của bạn. Như vậy, béo phì có thể ảnh hưởng đến chất lượng cương cứng, nó làm tổn hại sức khỏe tim mạch và giảm nồng độ testosterone của cơ thể. Thiệt hại cho các mạch máu gây ra bởi cứng và tắc nghẽn hạn chế đón máu đến dương vật, trong khi sự thiếu nghiêm túc của testosterone ức chế tình dục và hơn nữa có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.

Đó là từ lâu người ta thấy rõ ràng rằng béo phì và hội chứng chuyển hóa có liên quan đến mức độ testosterone thấp, những câu hỏi được đặt ra là đâu là nguyên nhân và đâu là hậu quả .Quan điểm truyền thống cho là bệnh béo phì đến trước, và rằng testosterone thấp chỉ đơn giản là hậu quả. Điều đó có ý nghĩa, vì mô mỡ là một bộ điều biến nội tiết cực kỳ năng động, đặc biệt là testosterone và estrogen. Một enzyme trong mô mỡ được biết đến như aromatase chuyển đổi testosterone thành estradiol, estrogen  ở người. Dư aromatase hoạt động làm giảm mức testosterone và estrogen, dẫn đến một loạt các thay đổi có hại cho cơ thể , nồng độ testosterone có liên quan chặt chẽ với chỉ số chiều cao, khối lượng cơ thể (BMI

 Đàn ông giảm nồng độ testosterone cũng giảm độ nhạy cảm insulin và cơ thể tăng tích luỹ mỡ. Trong một nghiên cứu, hơn 50% đàn ông trải qua điều trị dài hạn hạ androgen đều bị phát triển hội chứng chuyển hóa, biểu hiện cụ thể là bệnh béo phì ở bụng và đường máu tăng cao. Và những người đàn ông đã bị mất tinh hoàn dễ phát triển bệnh ung thư nói chung, tăng BMI và có nguy cơ cao cho các bệnh có liên quan đến trao đổi chất. Ở nam giới, testosterone  tác động mức độ insulin, tình trạng lipid, và huyết áp./.

 

 

Đăng bởi: ycantho - Ngày đăng: 20/10/2015
Các thông tin khác
k37 (01/11/2017)
Ngoại ngữ Thuốc Nhi Sản Ngoại - Thủ thuật - Mổ Bệnh học nội - Phác đồ Đọc giúp bạn Vui để học Basic sciences Đề thi E-LearningDiễn đàn Y Cần ThơQuyên Góp

Số lượt truy cập
21.843.341
200 người đang xem


.