Freud1

Giai đoạn phát triển 1 của Freud từ mới sanh đến 3 tuổi:

THÀNH THỤC VÀ TẬP LUYỆN

Lúc mới sinh ra bộ não gồm nhiều tỉ tế bào thần kinh (gọi là nơron) đã có sẵn, nhưng những nơron ấy cần được nối kết với nhau nhờ những sợi thần kinh, những sợi này dần dần mới hoạt động được, khi nào được nhiễm chất myêlin. Và các nơron cũng dần dần mới kết tụ thành những cụm trung khu với chức năng chỉ đạo một bộ phận nhất định trong cơ thể. Cho nên não nặng lên dần từ 300 gam khi lọt lòng đến 1.000 gam lúc ba tuổi, và 1.300-1.400 gam ở  người lớn. Đó là quá trình thành thục, chín muồi của hệ thần kinh, nền tảng của sự trưởng thành trong mọi lĩnh vực.

Hệ thần kinh thành thục đến đâu, những khả năng mới xuất hiện đến đấy, không trước không sau - 3 tháng đầu chỉ nằm đưa mắt nhìn qua lại, sáu tháng mới ngửng cổ lên được, 5-6 tháng mới ngồi vững, 6 tháng mới đưa tay ra mới lấy đồ vật, 8-9 tháng mới bò, sau đó đứng dậy, 12 tháng chập chững đi, 15-18 tháng mới đi vững.

7-8 tháng mà tập đi cho trẻ là vô bổ, sau này em bé ấy cũng chẳng biết di sớm hơn các em khác không tập, nhưng đến 11-12 tháng mà không có bố mẹ, ông bà, anh chị động viên, nâng đỡ thì biết đi sẽ chậm hơn, thần kinh thành thục, khả năng xuất hiện, em bé muốn trổ tài mà không có khán giả hoan nghênh, bước tiến cũng chậm đi, mà mất cả một nguồn sảng khoái, mà chính muốn trổ tài mà vấp thất bại lại biến thành đau khổ.

Cái khổ là từ lúc khả năng xuất hiện thúc dục em bé trổ tài đến lúc thành tài là cả một quá trình tập luyện lắm khi gian lao. Em bé đưa được tay với đồ vật liền chụp lấy cái thìa, đòi tự mình xúc lấy bột, đòi cầm lấy cái bát, cái cốc, bột, cháo, cơm, nước vãi đầy nhà, và nhiều khi cốc, bát rơi vỡ. Mẹ thì nôn nóng gần đến giờ đi làm rồi, lại lo cho cái cốc, cái bát đắt tiền, gật lại thìa, bón cho ăn, con phản đối, không chịu ăn, bữa ăn biến thành một chiến trận. Kết thúc với nước mắt của con và những lời oán trách của mẹ.

Chân biết đi, tay biết nắm, biết sờ mó, lôi kéo, con thoát tay mẹ, xông xáo khắp nhà. Thế là suốt ngày bố mẹ cảnh cáo, cấm đoán: không được đụng tới phích nước, nút điện, tủ kính, thôi thế là vỡ cái cốc rồi, mẹ hiền mấy tháng, mấy tuần trước đã biến thành mẹ ác. Chốc lát sau, mẹ con lại ôm nhau cười đùa, vui giận xen kẽ nhau, thoả mãn quyện lấy nhau với ấm ức, tức tối... Dần dần bé biết những gì được phép làm, những gì bị cấm, tự kiềm chế, bố mẹ cũng đánh giá được khả năng của con đến đâu, những gì cần tập luyện và đã đến lúc những gì nhất thiết phải cấm.

CHỚ LÀM CON PHÁT ĐIÊN

Cuộc sống gia đình, dù cho thường xuyên bố mẹ la lên: con nghịch quá! quấy quá! Vẫn dần dần đi vào nề nếp, cuộc sống của bé diễn ra trong một cái khung ổn định, không đến nỗi mỗi lần định làm cái gì lại lo không biết bố mẹ có vừa ý không? Khổ cho con khi bố mẹ nhốt vào cái khung quá chật chội, kìm hãm mọi tiềm năng, đè nén sức sống của con đang hừng hực, mà cũng khổ khi bố mẹ buông thả, mặc kệ, con cũng mất phương hướng, không còn biết đâu là ranh giới không thể vượt qua, cái gì là nguy hiểm.

Khổ nhất là lúc mẹ bảo thế này, bố lại bắt làm khác, ông bà cũng có ý kiến riêng, một chú lính mà 2,3 chỉ huy thật là khó xử... khó xử hơn nữa là cùng một người ra lệnh, nhưng lời nói thì ý nghĩ thế này, mà cách nói, nét mặt, cử chỉ lại hàm ngụ ngược lại. Con xin bố đi chơi, bố mặt hầm hầm bảo: "Ừ, mày muốn đi đâu thì đi, cút cho rảnh" hoặc thêm cho một câu: "Tao rất ghét kiểu la cà đường phố". Cho phép hay cấm? Ông Bateson và trường phái tâm lý học Palo Alto (California) gọi đó là kiểu buộc "hai tròng" tiếng Anh (double bind) và cho rằng những em bé không may gặp bố mẹ thường xuyên ra lệnh hai tròng như vậy, sau này rất dễ bị tâm thần phân liệt (nhớ là thường xuyên chứ không phải một vài lần).

Ông bà, bố mẹ, giáo viên cần nhất trí với nhau, nhất quán với mình, nếu bề trên cứ người thế này, kẻ thế khác, nếu tổ chức kỷ cương trong gia đình, lớp học khi quá nghiêm ngặt, khi buông lỏng, người lớn tuỳ tiện, tuỳ hứng, trẻ không biết đường nào mà đối xử, dễ "phát điên".

Pavlov đã bày ra thí nghiệm như sau: cho một con chó thấy miếng thịt, chó chạy gần đến nơi bị điện giật mạnh phải lùi lại, rồi lại tiến lên, lại bị điện giật. Sau nhiều lần, chó phát điên cắn xé lung tung. Hoặc luyện cho chó nhận ra hình tròn và phân biệt với hình elip đến mức rất khó phân biệt với hình tròn, chó không phân biệt được hai bên nữa, cũng phát điên. Hoặc co mình lại, vãi phân hay nước tiểu. Tâm lý học gọi đó là chứng nhiễu tâm thực nghiệm.

Cũng may là trẻ em trong cuộc sống có nhiều niềm vui, nhưng không hiếm bố mẹ buộc đặt con em vào những tình huống quá phức tạp, vượt sức giải quyết của chúng, hoặc ép buộc theo những lệnh trái ngược nhau, làm con nếu không đến nỗi phát điên cũng sinh ra chứng này tật nọ.

Trẻ em một mặt non nớt bất lực, một mặt lại đầy sinh khí, những bản năng, những xung lực mạnh mẽ thôi thúc, đòi hỏi được thoả mãn, càng bé, thì cảm xúc tình cảm càng mang tính tuyệt đối, các bản năng ham muốn được đáp ứng ngay tức thì, đầy đủ - Chậm một tí, thiếu hụt chút ít là khóc lóc, nổi khùng. Thấy gói kẹo đòi ăn ngay, bảo chia cho anh, chị nhất định không chịu - Nhiều khi cào cấu, đánh đá cả mẹ, hoặc tè ra quần nếu không được thoả mãn.

Cuộc sống xã hội không cho phép kéo dài tình trạng được thoả mãn tuyệt đối mọi đòi hỏi. Phải dần dần chấp nhận kỷ cương. Tình cảm dần dần mang tính tương đối, biết chờ đợi, biết chia sẻ, chấp nhận thiếu hụt. Nhưng cái mất bao giờ cũng đi đôi với cái được. Cai sữa là mất đi khoái cảm môi miệng bám vào vú mẹ, được bế vào lòng mẹ, nhưng lại được vui sướng nếm thức ăn mới lạ, được cầm thìa, được xếp ngồi riêng một góc bàn. Khổ là bố mẹ đòi hỏi quá cao, thúc giục la mắng, cấm đoán, không được cầm thìa, không được chơi với cái thìa, chén bột, bát cơm, bắt ăn cho nhanh, không được rơi vãi. Cai sữa biến thành nỗi khổ, đứa trẻ sinh ra "bảo thủ", sợ cái mới, níu lấy mẹ, nũng nịu. Không hiếm trẻ em, không chịu ăn thịt, hay thức ăn nào khác, có khi bỏ ăn, nôn oẹ, và chỉ vì bị thúc ép quá căng thẳng lúc cai sữa, sau này lớn lên mỗi lần phải thay đổi hoàn cảnh sống, cách ăn uống rất khó. Biết bao bố mẹ hàng ngày phải mắng con: có gì ăn nấy, cả nhà ăn gì, phải ăn như vậy, không đòi hỏi gì cả.

http://nt-foundation.com
Đăng bởi: ycantho - Ngày đăng: 11/03/2017
 1  2 
Ngoại ngữ Thuốc Nhi Sản Ngoại - Thủ thuật - Mổ Bệnh học nội - Phác đồ Đọc giúp bạn Vui để học Basic sciences Đề thi E-LearningDiễn đàn Y Cần ThơQuyên Góp

Số lượt truy cập
21.832.783
90 người đang xem


.