Bài viết chỉ tham khảo lý thuyết thuần túy. Các thầy, cô, anh, chị nếu có thời gian xin bổ sung kinh nghiệm lâm sàng quý báu của mình vào để bài viết sâu và thực tế hơn. Xin cảm ơn.


Bệnh lý cầu thận phải nói là cực kỳ khó chịu. Càng học càng thấy ngu, càng thấy phát sinh ra nhiều cái mới. Ở 1 bài trước, nhóm tụi mình đã có dịp nói đến giá trị của những xét nghiệm Cận Lâm Sàng về Miễn Dịch khi xác định nguyên nhân của bệnh lý ở cầu thận. Ở bài viết này, tụi mình xin được bàn về giá trị của Điện di Protein Huyết Thanh (Electrophoresis) trong chẩn đoán nguyên nhân của Thận Hư. Qua bài này, các bạn sẽ biết được khi nào bác sĩ Nội Thận phải chuyển bệnh nhân sang khoa Huyết Học/Ung Thư vì bệnh lý nền tảng lúc này không phải là bệnh thận nữa rồi mà là Ung Thư liên quan đến máu-tủy xương.


Đầu tiên xin được nói sơ qua một chút về Điện di Protein Huyết Thanh:

Các bạn nhìn thoáng qua một chút để nhớ hình ảnh điện di bình thường sẽ như thế nào. Một hình ảnh bình thường sẽ bao gồm 5 đỉnh nhọn, trong đó có 1 đỉnh bị chẻ đôi. 5 đỉnh nhọn đó biểu thị cho nồng độ của các protein có trong máu: Albumin, globulin alpha 1, globulin alpha 2, globulin beta 1 và globulin beta 2, globulin gamma. Có 1 ý về sinh lý nên nhớ khi nhìn hình ảnh này: albumin chủ yếu được tạo nên ở gan; trong khi các globulin thì vừa được tạo ở gan, vừa được tạo từ hệ thống miễn dịch: đó là các kháng thể được tạo từ các tế bào Tương bào (biến đổi từ Lympho B). Tại sao nên nhớ ý này? Bởi vì trong một số bệnh lý ác tính bàn phía sau, đặc điểm của các bệnh lý này là có tăng tạo globulin gamma, do đó ta sẽ biết được bệnh nhân đang mắc bệnh nhờ vào thấy được đỉnh globulin gama dâng cao.

Các biến đổi bất thường của cơ thể (Viêm, hoại tử, nhồi máu, nhiễm độc,...) đều có thể dẫn đến thay đổi hình dạng của Điện Di trên. Tuy nhiên, như mục đích ban đầu đã nói ở đầu bài, chúng ta chỉ quan tâm đến Điện Di nào mà chúng ta - dưới tư cách của bác sĩ Nội Thận - không thể điều trị được mà phải chuyển cho bác sĩ Huyết Học thôi. Vậy thì các bạn chú ý, khi phát hiện thấy một đỉnh gamma globulin CAO và NHỌN HOẮC như dưới đây, chúng ta phải hội chẩn ngay!


Hình ảnh phía trên báo động cho chúng ta về một nhóm bệnh lý ác tính được gọi là Monoclonal Gammopathy. Trong nhóm bệnh lý này, cơ thể bệnh nhân có một đặc điểm như sau: Sự sản xuất quá mức của một loại Gamma globulin, xin nhớ, một và chỉ một. Chính do chỉ có một loại gamma globulin nên hình ảnh của đỉnh gamma lúc này mới nhọn như thế. Có một số trường hợp đỉnh gamma cũng cao lên, nhưng không nhọn mà lại mập ra thì không phải, mà là một nhóm bệnh lý lành tính khác mang tên là Polyclonal Gammopathy.

Khi thấy đỉnh nhọn này, chúng ta phải chuyển ngay bệnh nhân đến bác sĩ Huyết học để có thể chẩn đoán tiếp xem bệnh nhân đang mắc bệnh lý gì. Các xét nghiệm tiếp theo hơi lạ nên mình không nhắc tới trong bài viết này. Tất cả những gì mà các bạn cần nhớ trong bài viết này tóm lại như sau: Điện di Protein Huyết Thanh mà thấy đỉnh nhọn Gamma thì chuyển ngay đến cô Tuyết.

TLTK:
Washington 33rd - Renal disease
http://www.aafp.org/afp/2005/0101/p105.html