PDA

View Full Version : Vì sao muốn ói?



kiem2602
02-06-09, 05:39 AM
Phản xạ nôn (ói) được điều khiển bởi cuống não và thực hiện bằng các đáp ứng thần kinh cơ ở ruột, hầu, thành ngực và bụng. Buồn nôn là một cảm giác có ý thức nên có vai trò của vỏ não, trên điện não cho thấy khi buồn nôn có sự hoạt hóa các vùng vỏ não thái dương và trán.

Vì sao có hiện tượng nôn?

Tâm vị lồi qua cơ hoành, và thanh quản di chuyển lên trên để đẩy chất nôn qua miệng. Bình thường, sóng co thắt phần trên ruột di chuyển về phía dưới được điều hòa bởi một hiện tượng điện, sóng chậm, với tần số là ba lần một phút ở dạ dày và 11 lần/phút ở tá tràng. Khi nôn, sóng chậm được thay thế bằng sóng đỉnh di chuyển về phía miệng, gây co thắt theo hướng ngược lại, giúp tống thức ăn từ dạ dày qua miệng.

Các nguyên nhân gây nôn

- Những rối loạn trong ruột gây nôn gồm: tắc và viêm các tạng đặc và rỗng có thể có triệu chứng chính là nôn. Tắc dạ dày do loét hay ung thư; tắc ruột non và ruột già do dính ruột, bướu lành tính hay bướu ác tính, xoắn ruột, lồng ruột, bệnh Crohn; hội chứng động mạch mạc treo tràng trên, xảy ra sau khi sụt cân hay nằm quá lâu do tá tràng bị động mạch mạc treo tràng trên đè lên; xạ trị vùng bụng gây nôn vì làm giảm chức năng co thắt ruột và tạo ra những chỗ chít hẹp; cơn đau túi mật gây buồn nôn do tác dụng lên các dây thần kinh tạng hướng tâm; viêm tụy, viêm túi mật, viêm ruột thừa gây nôn do kích thích tạng và gây liệt ruột; nhiễm khuẩn ruột do virut hay vi khuẩn gây nôn cấp tính; rối loạn cử động dạ dày, ruột cũng gây ra nôn; adenocarcinom tụy, đái tháo đường, xơ cứng bì, thoái hóa tụy dạng bột...

- Các nguyên nhân gây nôn ngoài màng bụng gồm: suy tim sung huyết gây nôn và buồn nôn; sau phẫu thuật ngoại khoa mở ổ bụng, phẫu thuật chỉnh hình, nội soi ổ bụng; tăng áp suất nội sọ do khối u, xuất huyết, áp-xe hay nghẽn lưu thông dịch não tủy; say tàu xe, viêm mê đạo tai, bệnh Meniere; chán ăn tâm thần, ăn vô độ, và trầm cảm có thể nôn nhiều.

- Nôn do thuốc và rối loạn chuyển hóa: một số thuốc dễ gây nôn như: erythromycin, digoxin, thuốc điều trị Parkinson, kháng sinh, thuốc chống loạn nhịp tim, hạ huyết áp, hạ đường huyết, thuốc tránh thai... Thai kỳ là nguyên nhân nội tiết thường gặp nhất, xảy ra ở 70% phụ nữ trong 3 tháng đầu gây nôn và buồn nôn; tăng urê huyết, suy thượng thận, bệnh tuyến cận giáp và tuyến giáp là những nguyên nhân chuyển hóa gây nôn; độc tố do nhiễm khuẩn ruột, ngộ độc rượu cũng là nguyên nhân gây nôn và buồn nôn.

http://www.moh.gov.vn/homebyt/vn/upload/webimage/image/1225784578234_vi_sao_oi1.jpg
Khối u làm tắc ruột và gây nôn.

http://www.moh.gov.vn/homebyt/vn/upload/webimage/image/1225784594171_vi_sao_oi_2.jpg

Lồng ruột - một nguyên nhân gây nôn ở trẻ em

Định bệnh

1. Trường hợp nôn ối cấp tính kèm sốt
- Nguyên nhân đường tiêu hóa: Tiêu chảy cấp (nhiễm trùng dạ dày, ruột), ngộ độc thức ăn.
- Nguyên nhân ngoài đường tiêu hóa: Viêm mũi họng; viêm tai; nhiễm trùng tiểu; viêm màng não.
- Nguyên nhân ngoại khoa: Viêm ruột thừa; lồng ruột; thoát vị nghẹt
- Nguyên nhân thần kinh: Xuất huyết dưới màng cứng; u não; trẻ bị ngược đãi.

2. Nôn ói mãn tính: thường không kèm sốt
- Do sai lầm ăn uống
- Hẹp môn vị
- Trào ngược dạ dày thực quản
- Không dung nạp protein, sữa bò
- Nguyên nhân chuyển hóa: không dung nạp fructor tăng sinh tuyến thượng thận bẩm sinh v.v...
- Nôn ói do tâm lý là chẩn đoán được đặt ra sau cùng khi đã loại trừ tất cả các bệnh thực thể.