PDA

View Full Version : Spina Bifida - Tarlov Cyst - Pilonidal Cyst



boorin88
30-11-09, 12:04 PM
SPINA BIFIDA

1/ Giới thiệu:
Tật chẻ đôi cột sống (spina bifida) là một rối loạn bẩm sinh do cột sống và ống sống không đóng trước khi sinh. Trong một số trường hợp, nó có thể làm cho tuỷ sống và màng ngoài tuỷ lồi ra ngoài lưng. Tật chẻ đôi cột sống có thể không nguy hại gì hoặc có thể chỉnh lại bằng phẫu thuật.
http://up.anhso.net/upload/20091115/13/o/anhso-15_spina-bifida.jpg

2/ Giải phẫu:
http://up.anhso.net/upload/20091115/13/o/anhso-20_cot_song.jpg

3/ Nguyên nhân:
Chưa xác định rõ. Nó có thể di truyền hoặc tác nhân bên ngoài.

4/ Triệu chứng thực thể:
Tật chẻ đôi cột sống thể hiện dưới 3 thể, cái nào cũng nghiêm trọng.
a/ Chẻ đôi cột sống ẩn (spina bifida occulta): nhẹ nhất.
- Thể hiện: có 1 khoảng trống nhỏ nằm trong 1 hoặc nhiều đốt sống.
- Vì dây thần kinh tuỷ sống thường không liên quan đến nên đa số những đứa trẻ bị dạng này không có dấu hiệu hay triệu chứng gì và tiền sử không có vấn đề về thần kinh.
- Những dấu hiệu có thể chỉ ra loại dị tật này: 1 túm lông bất thường, một cục mỡ, một hõm nhỏ hay một cái bớt ở da trẻ sơ sinh nằm ngày trên chỗ bị tật.
- Thường những người bị không biết, được phát hiện tình cờ khi chụp Xquang hoặc những test hình ảnh khác vì những lí do khác.
b/ Thoát vị màng não (meningocele): hiếm gặp.
Màng bảo vệ bao quanh tuỷ sống thoát ra ngoài qua lỗ đốt sống
c/ Thoát vị tuỷ-màng tuỷ (myelomeningocele): hiếm gặp nhất.
- Ống sống của đứa trẻ vẫn mở dọc theo vài đốt sống ở phần lưng dưới và giữa. Do vậy, màng tuỷ và tuỷ sống đều lòi ra ngoài lúc sinh ra, làm thành 1 cái túi trên lưng đứa bé.
- Trong 1 số trường hợp, da bọc lên trên khối đó. Dây thần kinh và mô đều phơi ra nên phải cho đứa trẻ nằm sấp để tránh nhiễm trùng.
- Thường thì thần kinh sẽ suy yếu kèm theo liệt. Có thể mắc những vấn đề về ruột, bàng quang, lên cơn động kinh và những biến chứng khác.
http://up.anhso.net/upload/20091115/13/o/anhso-15_spina-bifida.jpg

5/ Biến chứng:
- Thường bệnh này sẽ dẫn tới sự suy yếu về thể chất và tinh thần. Những nhân tố ảnh hưởng:
+ Kích cỡ và vị trí của dị tật ống thần kinh.
+ Da có bao phủ lên khu vực bị tật hay không.
+ Dây thần kinh nào đi ra khu vực bị tật của tuỷ sống.
- Biến chứng có thể bao gồm:
+ Những vấn đề sinh lý và thần kinh: kiểm soát kém hoạt động của ruột, bàng quang, liệt chân một phần hoặc hoàn toàn. Bệnh nhân có thể cần nạng, cây chống hoặc xe lăn để di chuyển, còn tuỳ thuộc vào kích cỡ của lổ hở trong cột sống và sự chăm sóc sau khi sinh.
+ Tràn dịch não (hydrocephalus): biến chứng từ thể thoát vị tuỷ - màng tuỷ, phải tạo shunt để dẫn lưu dịch từ não xuống bụng nếu cần.
+ Viêm màng não (meningitis): cũng từ thể thoát vị tuỷ - màng tuỷ, có thể đe doạ tính mạng.

boorin88
30-11-09, 12:08 PM
PILONIDAL CYST

1/ Đại cương:
- “Pelonidal” có nguồn gốc từ tiếng Latinh: pilus(lông), nidus (tổ).
- Dịch tễ học: gặp ở nam nhiều hơn nữ, thường 15-24 tuổi, hiếm gặp sau tuổi 40.
http://up.anhso.net/upload/20091115/14/o/anhso-21_pilonidal_cyst_2.jpg

2/ Giải phẫu xương cụt:
- Xương cụt gồm 4-6 đốt sống cụt, lúc đầu rời nhau, sau dính làm một.
- Hình tháp 4 mặt, trước lõm, sau lồi, 2 sừng cụt nối với 2 sừng cùng bởi 1 dây chằng.
- Cằn cỗi, kém phát triển, đang trên đường thoái hóa, là di tích của đuôi ở loài vật.
http://up.anhso.net/upload/20091115/14/o/anhso-00_coccyx.jpg

3/ Nguyên nhân: có nhiều giả thiết.
- Do lông yếu đâm xuyên vào trong da --> phản ứng viêm tại chỗ--> hình thành nang quanh lông
- Sức ép quá cao hay chấn thương lặp đi lặp lại ở vùng cùng cụt là nhân tố đưa đến sự phát triển nang và/hoặc kích thích những cái nang có sẵn.

4/ Triệu chứng:
Có thể thấy những chỗ lõm hoặc khe hở trong da vùng cùng cụt, ngoài ra không có triệu chứng gì.
Khi bị nhiễm trùng sẽ có:
- đau, sưng vùng cột sống dưới.
- đỏ da, nóng da.
- Thoát mủ từ khe hở da qua vùng cột sống dưới.
- Sốt (ít gặp)
Hiếm khi pilonidal cyst có ở nơi khác trên cơ thể.
http://up.anhso.net/upload/20091115/14/o/anhso-00_pilonodial_cyst.jpg
http://up.anhso.net/upload/20091115/14/o/anhso-04_pilonidal_cyst.jpg

5/ Điều trị:
Khi nhiễm trùng --> abscess --> rạch, dẫn lưu mủ --> loại bỏ lông, mảnh da khỏi vết thương.
Khống cần thiết dung kháng sinh (trừ khi có nhiễm trùng da lan tỏa).

tài liệu tham khảo:
- giải phẫu học, Nguyễn Quang Quyền.
- http://www.emedicinehealth.com/pilon...article_em.htm

boorin88
30-11-09, 12:09 PM
TARLOV CYST
i
1/ GiớI thiệu:
- Tarlov cyst là nang rễ thần kinh chứa dịch hầu hết có ở xương cùng. Chúng xuất hiện dọc theo rễ sau dây thần kinh, có thể có valve hoặc không. Đặc điểm phân biệt với những loại tổn thương khác ở đốt sống: có sợi xơ của rễ dây thần kinh tuỷ sống phía trong thành nang.
- Vì vùng tổn thương gần với khung chậu dưới, bệnh nhân có thể bị chẩn đoán nhầm với thoát vị đĩa đệm, viêm màng nhện và bệnh phụ khoa. Chẩn đoán sẽ rất khó nếu bệnh nhân có mắc bệnh nào khác ở vùng này.

2/ Dịch tễ học:
- Những nang nhỏ, không triệu chứng chiếm khoảng 5-9 % dân số. Còn nang lớn gây triệu chứng rất hiếm gặp. Tarlov cyst được nhận định lần đầu tiên 1938 nhưng nó vẫn còn nhiều điều chưa lý giải được.
- Nữ nhiều hơn nam, đa số ở 31-60 tuổi.
- 33 % nang xuất hiện ở những chỗ khác của cơ thể, trong đó phổ biến nhất là ở bụng, bàn tay và cổ tay.
- 3% bệnh nhân không đau; 4,2 % đau rất nhẹ; 7,6% đau nhẹ; 31,5% đau vừa; 38,6% đau nhiều; 15,1% đau rất nhiều.

3/ Nguyên nhân:
Nguyên nhân chính xác chưa rõ. Có nhiều giả thiết như: tai nạn, té ngã,…

4/ Triệu chứng:
- Tăng áp lực bên trong hoặc bên trên nang có thể làm xuất hiện triệu chứng hoặc tổn thương dây thần kinh. Ngồi, đứng, đi bộ và cúi đều đau, thường thì chiều thế giảm đau duy nhất đó là dựa vào cái gì đó.
- Triệu chứng ở mỗi bệnh nhân rất khác nhau, có thể thương tổn tăng lên sau đó giảm xuống. Bệnh nhân có thể có 1 trong các triệu chứng sau:
+ Đau ở vùng dây thần kinh bị cái nang tác động, đặc biệt vùng mông.
+ Yếu cơ
+ Ngồi lâu khó.
+ Mất cảm giác da.
+ Mất phản xạ.
+ Rối loạn tiêu hoá như táo bón.
+ Rối loạn chức năng bàng quang như không tự chủ.
+ Rối loạn chức năng sinh dục.

5/ Chẩn đoán:
- Khó chẩn đoán. Có thể dựa vào:
+ Đau lưng dưới hoặc chứng đau dây thần kinh hông với chẩn đoán của MRI, CT scan.
+ Có vấn đề về niệu: dùng test niệu chuẩn, nội soi bàng quang hay siêu âm thận để xem bàng quang có bị rối loạn chức năng do ảnh hưởng của thần kinh không.
http://up.anhso.net/upload/20091115/15/o/anhso-15_tarlov_cyst.jpg
http://up.anhso.net/upload/20091115/15/o/anhso-44_Tarlov_CYSST.jpg
http://up.anhso.net/upload/20091115/15/o/anhso-04_378px-Tarlov_cyst_004.jpg

6/ Điều trị:
a/ Không phẫu thuật:
- Dẫn lưu dịch não tuỷ vùng thắt lưng, hút nang sau khi chụp CT scan.
- Kĩ thuật mới: rút dịch não tuỷ bện trong nang và lấp đầy khoảng trống bằng cách tiêm keo sợi fibrin (fibrin glue) vào.
Tất cả những phương pháp trên đều không ngăn được sự tái phát nang có triệu chứng.
b/ Phẫu thuật:
- Mở nang rồi dẫn lưu dịch ra. Để ngăn ngừa dịch trở lại, nang được bít lại bằng cách tiêm keo sợi fibrin vào.
- Kĩ thuật giải phẫu thần kinh cho những nang co triệu chứng: decompressive laminectomy, cắt bỏ rễ dây thần kinh và/ hoặc nang.

7/ Kết quả:
- Rò rỉ dịch não tuỷ sau phẫu thuật là biến chứng phổ biến nhất, nhưng trong một số trường hợp, nó có thể tự khỏi. Lời khuyên: nằm giường với 2 chân giơ cao và mặc áo nịch ngực dành cho đàn ông.
- Viêm nàng não do vi khuẩn là 1 biến chứng với tỉ lệ thấp
- Trong 1 số trường hợp, do sai lầm trong phẫu thuật đã làm cho tình trạng càng trầm trọng hơn hoặc xuất hiện nang mới.

tài liệu tham khảo:
http://www.neurosurgerytoday.org/wha...lov_cyst06.asp